Doanh nghiệp Khái niệm, phân loại và cách ghi nhận hàng tồn kho

09
th 04

Khái niệm, phân loại và cách ghi nhận hàng tồn kho

Hàng tồn kho là một vấn đề cực kỳ quan trọng đối với các doanh nghiệp kinh doanh hàng hóa. Trong bài viết này, ta sẽ cùng tìm hiểu về khái niệm hàng tồn kho và cách doanh nghiệp ghi nhận và theo dõi hàng tồn kho của mình. 

1. Khái niệm hàng tồn kho

 

Hàng tồn kho chỉ những hàng hóa và nguyên vật liệu mà doanh nghiệp đang sở hữu nhằm mục đích bán hàng trong tương lai gần. Nói cách khác, những hàng hóa và vật liệu này không phục vụ cho mục đích nào khác ngoài việc bán cho khách hàng để lấy lợi nhuận.

Khái niệm hàng tồn kho 

Hàng hóa và nguyên vật liệu được ghi nhận vào tài khoản “tài sản tạm thời”, đây là nơi có rất nhiều các loại tài sản khác nhau. Vì vậy, để xác định xem một tài sản có phải là hàng tồn kho hay không, ta cần xem xét đến ba đặc điểm chính của hàng tồn kho.

Đầu tiên, tài sản đó phải là một phần của hoạt động kinh doanh chính của công ty. Ví dụ, với một công ty kinh doanh bánh mì, bánh mì sẽ là hàng tồn kho của công ty. Mặt khác, xe tải chở bánh mì sẽ không được xác định là hàng tồn kho vì nó không liên quan gì đến việc kinh doanh chính của công ty.

Thứ hai, tài sản phải có sẵn để bán hoặc sẽ sớm sẵn sàng để bán. Với một số tài sản có thể bán được nhưng chúng không bao giờ trong tình trạng sẵn sàng để bán thì chúng không được coi là hàng tồn kho.

Thứ ba, mục đích của việc sở hữu tài sản phải là để bán cho khách hàng. Với ví dụ công ty bánh mì, xe tải chở bánh mì sẽ không bao giờ được bán cho khách hàng, nó được mua để chuyên chở bánh mì và sẽ bán khi hỏng. 

2. Các loại hàng tồn kho

 

Theo như định nghĩa, có khá nhiều loại khác nhau của hàng tồn kho và mỗi loại lại được ghi nhận theo một cách khác nhau. Các nhà bán lẻ là những doanh nghiệp dễ dàng ghi nhận trong tài khoản kế toán nhất vì họ chỉ có một loại hàng tồn kho duy nhất là “hàng hóa”. Họ mua hàng hóa đã được hoàn thành từ các nhà bán buôn hoặc nhà máy để bán chúng cho khách hàng.

Mặt khác, nhà máy sản xuất lại có những tài khoản khác nhau về hàng tồn kho do họ tự sản xuất hàng hóa để bán chúng cho khách hàng. Do đó, họ cần ghi nhận hàng tồn kho theo từng bước trong quy trình sản xuất. Ba hạng mục của hàng tồn kho là “nguyên vật liệu”, “hàng hóa trong quá trình sản xuất”, và “hàng hóa thành phẩm”. 

Mỗi loại trong những hạng mục này đều quan trọng và việc quản lý chúng là chìa khóa cho sự thành công của doanh nghiệp. 

3. Cách ghi nhận hàng tồn kho trong kế toán

 

Có rất nhiều phương pháp khác nhau được sử dụng để ghi chép giá của hàng tồn kho nhưng đầu tiên hãy cùng xem xét từng yếu tố thuộc về phần chi phí.

Cách ghi nhận hàng tồn kho trong kế toán

Khi nhà bán lẻ mua hàng hóa từ các nhà bán buôn hoặc nhà máy sản xuất, họ ghi nhật giá theo số tiền họ trả cho sản phẩm. Số tiền này bao gồm thuế bán hàng, phí vận chuyển và những phí khác liên quan đến nhận sản phẩm.

Mặt khác, các nhà máy sản xuất phải bao gồm tất cả những chi phí sản xuất và những chi phí khác như đóng hàng để làm cho hàng tồn kho sẵn sàng để bán.

Các doanh nghiệp thường sử dụng một trong hai hệ thống kế toán sau để theo dõi và ghi nhận hàng hóa: periodic (định kỳ) và perpetual (vĩnh viễn)

Hệ thống hàng tồn kho định kỳ đơn giản và chỉ yêu cầu bảng tính hàng tồn kho để theo dõi việc bán hàng và hàng hóa còn lại. Về cơ bản, việc tính toán được thực hiện định kỳ trong năm để kiểm tra hàng hóa nào đã bán và hàng hóa nào còn lại trong kho. Mặc dù đây là một các cực kỳ đơn giản để theo dõi hàng tồn kho nhưng phương pháp này ít được sử dụng vì có rất nhiều hạn chế.

Hệ thống kiểm kê vĩnh viễn là một hệ thống rất tinh vi giúp theo dõi hàng hóa mà công ty đã mua và bán trong thời gian thực bằng cách sử dụng máy quét mã vạch và hệ thống máy tính. Phương pháp này chính xác hơn và cũng đắt đỏ hơn so với hệ thống kiểm kê định kỳ.

Về cơ bản, hàng tồn kho bao gồm hàng hóa công ty làm ra để bán cho khách hàng, bao gồm cả nguyên liệu thô, hàng hóa trong quá trình sản xuất và thành phẩm. Các doanh nghiệp có hai phương pháp chính để ghi nhận và theo dõi lượng hàng tồn kho của mình là phương pháp kiểm kê định kỳ và kiểm kê vĩnh viễn. Mong rằng qua bài viết này, bạn đã có cho mình thêm những kiến thức bổ ích về hàng tồn kho.

>>> Xem thêm các bài viết:

TIN LIÊN QUAN