Blog Phóng viên đâu phải là nghề chỉ cần có đam mê là đủ

27
th 09

Phóng viên đâu phải là nghề chỉ cần có đam mê là đủ

Phóng viên là một nghề nghiệp tưởng chừng vô cùng dễ dàng nhưng lại rất khó khăn và đầy thử thách. Ngày nay, khi các phương tiện thông tin đại chúng phát triển rầm rộ ở khắp mọi nơi thì vai trò của phóng viên lại trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Chính vì vậy, những người hoạt động trong lĩnh vực này luôn luôn phải vận động bản thân theo thời đại, bắt kịp xu thế để đưa ra những tin tức vô cùng xác đáng và nhận được sự đón nhận của dư luận.

1. Phóng viên là gì? 

Phóng viên (Nhà báo hay Ký giả) là người làm việc cho Đài phát thanh, Đài truyền hình, Hãng thông tấn, Báo chí... với vai trò, nhiệm vụ chính là viết tin, bài và ký tên cho bài báo bằng chính tên người viết hay bằng bút danh. Đôi khi họ còn là những nhà quay phim, chụp hình... (theo wikipedia).

Hiểu một cách đơn giản hơn, phóng viên là những người tìm kiếm và đưa tin. Họ là những con người có thể coi là năng động nhất của xã hội. Họ luôn phải để ý mọi thứ diễn ra xung quanh, quan tâm đến nhịp sống xã hội, những sự kiện xảy ra thường nhật và vô vàn những biến động trên toàn thế giới.

Phóng viên là người sẽ đi đến những nơi có những tin tức nóng hổi, có những vụ việc trái pháp luật: buôn gian bán lận, giết người, cướp tài sản, tảo hôn, làm giấy tờ giả,…Họ phải gặp gỡ mọi người và quan sát thật kỹ những sự việc xảy ra xung quanh. 

Phóng viên là gì?

Do yêu cầu nghề nghiệp, họ xông pha trên mọi mặt trận, làm việc trong nhiều điều kiện, hoàn cảnh và với những tầng lớp khác nhau trong xã hội (cảnh sát, thương nhân, người nổi tiếng, công nhân, nông dân, cán bộ, quan chức, quản lý nghệ sĩ,…). 

Có đôi khi, những phóng viên phải làm việc dưới điều kiện thời tiết khắc nghiệt (nơi tâm bão, mưa gió, nắng gắt,…) và những hoàn cảnh khó khăn khác. Trong những hoàn cảnh đó, họ cũng phải cùng chịu khổ với người dân để rồi đem đến cho chúng ta những thông tin chính xác và chân thực nhất.

Ngoài những khi làm việc ở điều kiện khắc nghiệt, ăn ở cùng người dân trong điều kiện mưa lũ, thì có những lúc, họ lại phải trau chuốt lại bản thân để đến những sự kiện mang tầm cỡ quốc tế, mang đến không khí thật sự nghiêm túc cho người xem thông qua màn hình tivi. 

Phóng viên là một nghề nghiệp được đánh giá là quan trọng bậc nhất trong bất kì xã hội nào. Họ sẽ là người cập nhật tin tức, đem lại cho công chúng những khía cạnh và cái nhìn khác nhau về những gì đang xảy ra bên ngoài thế giới, về những điều xảy ra xung quanh để đi đến những lựa chọn và quyết định. 

Dư luận sẽ dựa vào những tin tức mà phóng viên đưa ra để biết về thế giới và xã hội mà họ đang sống, biết về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế,…và những vấn nạn đang xảy ra trong xã hội để từ đó đề phòng và cảnh giác.

Trên thực tế có rất nhiều ví dụ về việc người dân dựa vào kết luận của phóng viên để đưa ra những quyết định và cảnh giác với những điều xấu. Thời gian gần đây, các phóng viên liên tục đưa tin về những vụ việc ô nhiễm môi trường, ô nhiễm thực phẩm, những cơ sở kinh doanh thực phẩm bẩn,…Người dân cũng từ đó mà tránh xa những điều này.

Công việc của một phóng viên là gì?

Hay một ví dụ khác, những phóng viên thường xuyên tìm hiểu về lĩnh vực giáo dục đương nhiên sẽ đưa tin về xu hướng nghề nghiệp, những ngành nghề hot hiện nay. Họ tìm gặp những chuyên gia đầu ngành và nhận được những lời khuyên, lời nhận định về những vấn đề xã hội còn thắc mắc hiện nay. Công chúng sẽ dựa vào đó mà chọn ngành nghề phù hợp cho mình. Điều này đặc biệt có ích đối với học sinh, sinh viên và các bậc phụ huynh.

Người phóng viên thể hiện quan điểm và những tin tức của mình thông qua các phương tiện thông tin đại chúng: một bản tin thời sự nhanh cung cấp đầy đủ thông tin, một phóng sự với những lát cắt của đời sống thường nhật đem lại cho độc giả những cái nhìn chân thực và khách quan về cuộc sống, những bản tin được in trên báo giấy hoặc xuất bản trên báo mạng dành cho những người không có thời gian,…

Vậy phóng viên tiếng Anh là gì? Xuất phát từ ý nghĩa là người đưa tin, người báo cáo lại cho công chúng những gì họ tìm hiểu được, phóng viên trong tiếng Anh là “reporter”. 

2. Nghề phóng viên làm gì?

Khác với nhà báo hay biên tập viên có thể ngồi nhà để viết, để đưa tin, để biên tập lại tin tức thì phóng viên lại là những người phải xông pha trên mọi mặt trận, hay hiểu đơn giản hơn là phải xông pha ra đường để tìm kiếm thông tin và “bắt” ngay những tin tức nóng hổi, những trend đang gây hoang mang cho cộng đồng.

Nghề phóng viên làm gì?

Cụ thể những phóng viên sẽ làm những công việc gì thì còn phụ thuộc vào mảng hoạt động (chính trị, văn hóa, thể thao, giáo dục,...) hay loại hình báo chí (truyền hình, truyền thanh, báo giấy, báo mạng,..). Tuy nhiên, họ vẫn phải có những yêu cầu chung:

  • Phải thu thập, tổng kết thông tin có chọn lọc. Đó là những sự kiện quan trọng, nổi bật hay những vấn đề mang tính báo động trong xã hội.

  • Đối với các thông tin sắp được công bố, cần tiến hành điều tra làm rõ và xác minh nguồn tin, cần đảm bảo độ xác thực và chính xác gần như tuyệt đối bởi phóng viên không thể là người lừa dối dư luận.

  • Trong các trường hợp muốn đưa tin, cần tiến hành ghi âm, chụp ảnh, quay phim để làm bằng chứng, nâng cao độ xác thực và lấy tư liệu.

  • Viết bài cụ thể, cùng với các biên tập viên phát triển bài để đưa ra cái nhìn cụ thể nhất về thông tin.

  • Trong nhiều trường hợp, phóng viên cần đưa tin trực tiếp từ hiện trường xảy ra vụ việc.

  • Nhiều phóng viên có thể hoạt động ở nước ngoài với tư cách là phóng viên thường trú, hay hoạt động tại những địa phương, vùng sâu vùng xa, vùng hẻo lánh.

Những khó khăn của nghề phóng viên

Ngoài ra, đối với các phóng viên truyền hình, yêu cầu và số lượng công việc của họ sẽ cao hơn. Cụ thể:

  • Tìm kiếm các câu chuyện và những điểm đặc sắc từ những thông tin thu thập được từ cơ quan cảnh sát, các buổi họp báo, từ các cá nhân gửi thông tin về đài truyền hình,…

  • Trình bày các ý tưởng nhận được từ phóng viên hiện trường, sau đó góp ý với biên tập viên để cho ra một thông tin phù hợp nhất.

  • Cần viết bản tin, kịch bản cho các chương trình truyền hình nhưng yêu cầu phải đúng với quy tắc chung: không được xuyên tạc và chấp hành đầy đủ các nguyên tắc pháp lý.

  • Lựa chọn hoàn cảnh, địa điểm thích hợp để đưa tin, xác thực thông tin và những điều cần thiết để triển khai đưa tin.

  • Đưa ra cho đạo diễn trường quay một cách tổng quan nhất về thông tin sắp được đưa ra. Bên cạnh đó cần phải góp ý cho tổ kỹ thuật về góc quay và hướng máy quay để lên hình sao cho phù hợp.

  • Do yêu cầu nghề nghiệp nên cần tích cực phát triển các mối quan hệ và nguồn tin, kể cả những nơi xa xôi và hẻo lánh nhất. 

  • Yêu cầu về ngoại hình và tác phong. Phóng viên truyền hình vì là người trực tiếp ở trường quay đưa tin trên các kênh thông tin đại chúng nên ngoại hình và tác phòng cần được chỉn chu và nghiêm túc. 

Những yêu cầu của nghề phóng viên

3. Phóng viên làm việc ở đâu?

Phóng viên là những người tìm kiếm và đưa tin. Chính bởi vậy, họ ít khi làm việc ở văn phòng mà thường dành thời gian nhiều hơn ở những nơi có những sự kiện nổi bật, những hoạt động trái pháp luật để thực hiện phỏng vấn và điều tra.

Sở dĩ người ta gọi phóng viên là nghề năng động bậc nhất bởi họ làm việc với cường độ cao và thường xuyên phải đi công tác. Không giới hạn thời gian và địa điểm, những phóng viên tâm huyết làm việc cả ngày lẫn đêm bất kể thời gian và không gian.

Phóng viên hầu như dành hết thời gian của họ cho công việc, họ không có thời gian nghỉ bởi tính chất công việc yêu cầu nhanh, gọn, chính xác. Lịch trình của họ cũng bị xáo trộn và thay đổi thường xuyên.

Người làm nghề phóng viên có thể làm việc ở các cơ quan phát thanh, các hãng thông tấn, báo chí, các đài truyền hình, các trang báo mạng,…hay là trở thành một người viết báo và đưa tin tự do, không bị gò bó bởi bất kỳ một cơ quan nào.

Ở Việt Nam hiện nay, cơ quan làm việc lý tưởng nhất cho các phóng viên là Đài truyền hình Việt Nam, đài truyền hình của các tỉnh, thành phố, các tờ báo nhận được sự tin cậy cao từ người đọc như “dân trí”, “thanh niên”,..hay các trang báo mạng như Vnexpress, baomoi,…

Tuy nhiên, nhiều người vì không muốn chịu gò bó và áp lực nên đã không lựa chọn những môi trường lí tưởng trên. Họ chọn cách làm phóng viên tự do, đồng nghĩa với việc họ tự mình tìm kiếm và đăng tải thông tin mà không cần qua sự kiểm duyệt của bất kì cơ quan nào. 

Nơi tác nghiệp của phóng viên không cố định

Những rủi ro hay gặp phải của nghề phóng viên?

Người ta thường nói ai muốn làm phóng viên đều phải có sự đam mê và yêu nghề, nhiệt huyết vô cùng lớn. Sở dĩ như vậy là vì nghề phóng viên cũng gặp không ít nguy hiểm, nếu ai không có đủ tình yêu với nghề thì không thể làm được.

Phóng viên thường phải làm việc ở điều kiện thời tiết khắc nghiệt ở ngoài trời. Điều này gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và tinh thần. Thậm chí, có những phóng viên bị nhiễm bệnh dịch khi đi đến hiện trường để tìm hiểu thông tin về loại bệnh này.

Người phóng viên đôi khi làm nhiệm vụ giống như cảnh sát hình sự. Đối với các tổ chức trái pháp luật, các hang ổ tàng trữ và buôn bán ma túy, mại dâm, các quán bar trá hình,…các phóng viên đều phải sử dụng thủ thuật cải trang để trà trộn lấy tin tức. Điều này rất nguy hiểm bởi một khi bị phát hiện thì hậu quả sẽ khôn lường.

Ai phù hợp với nghề phóng viên?

Những người làm nghề phóng viên luôn phải thường xuyên di chuyển, làm việc trong những hoàn cảnh khó khăn khác nhau và phải đem lại cho công chúng những tin tức rõ ràng và chính xác.

Chính vì vậy, nghề nghiệp này phù hợp với những người có sức khỏe tốt, nhận thức đúng đắn về các vấn đề xã hội, có khả năng nắm bắt thông tin nhanh nhạy và khả năng ghi chép tốt. Nhưng quan trọng hơn cả vẫn là sự yêu nghề và đam mê với nghề.

Chung quy lại, phóng viên là một nghề  tuy khó khăn nhưng lại rất đáng để theo đuổi. Làm phóng viên, bạn sẽ có cái nhìn chính xác và toàn thể về xã hội mình đang sống và bắt kịp xu thế của thời đại. Phóng viên là một nghề yêu cầu sự hiểu biết trên nhiều lĩnh vực, kể cả ngoại ngữ và những kỹ năng sống cần thiết. Nếu bạn là một người có những tố chất trên, hãy thử theo đuổi nghề phóng viên bạn nhé!

>>> Xem thêm các bài viết:

TIN LIÊN QUAN