Doanh nghiệp Quy luật cạnh tranh là gì? Cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường

30
th 09

Quy luật cạnh tranh là gì? Cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường

Khi nhắc đến kinh tế thị trường chắc hẳn bạn từng nghe nhắc đến quy luật cạnh tranh. Tại sao cạnh tranh lại trở thành một quy luật mà không phải chỉ mang lại những tác động tiêu cực? Cạnh tranh mang đến những gì và cạnh tranh như thế nào? Cạnh tranh có biến mất hay không?

Quy luật cạnh tranh là gì?

Quy luật cạnh tranh là gì?

Cùng với những quy luật khác như quy luật giá trị, quy luật giá trị thặng dư, quy luật cạnh tranh là một quy luật cơ bản của nền kinh tế thị trường. Trong đó, quy luật cạnh tranh nói đến sự ganh đua giữa các chủ thể trong nền kinh tế nhằm đem về lợi thế cho mình ở sản xuất, lưu thông hàng hóa. Cạnh tranh được biểu hiện ở nhiều mức độ, từ thấp đến cao, từ cạnh tranh giản đơn, lành mạnh đến mức đấu tranh, mâu thuẫn gay gắt. 

Việc cạnh tranh diễn ra ở cả trong và ngoài, tức là trong nội bộ những người cùng ngành nghề và cả với những người đứng ở các phía khác nhau. Giữa những người bán, họ luôn cạnh tranh với nhau để bán được nhiều hàng hơn người kia bằng cách đưa ra mức giá hấp dẫn hơn, đưa ra các ưu đãi hoặc thêm các tính năng đặc biệt cho sản phẩm của mình. Khi cạnh tranh giữa người mua với người bán, đó là việc mà người mua muốn mua giá thấp hơn trong khi người bán lại muốn bán với giá cao hơn.

Vai trò của quy luật cạnh tranh

Quy luật cạnh tranh là một quy luật tất yếu của nền kinh tế, nó không triệt tiêu sự phát triển của nền kinh tế mà thúc đẩy nền kinh tế phát triển hơn. 

Khi có sự tách biệt tương đối giữa những người sản xuất hàng hóa tạo ra phân công lao động xã hội, lợi ích của người sản xuất trở nên độc lập với nhau và có sự khác biệt cao thấp, những người đang ở thấp sẽ có xu hướng làm cách gì đó để vượt qua những người khác, người ở trên thì lại cố gắng đấu tranh với những tác động của người khác để giữ vững vị trí của mình. 

Hàng hóa bán ra theo quy luật giá trị phải dựa trên giá trị lao động xã hội cần thiết để tạo ra hàng hóa đó, khi trao đổi hàng lấy hàng (tiền đóng vai trò làm trung gian) thì phải trao đổi ngang giá. Tức là cũng với 1 sản phẩm ấy nhưng những người sản xuất ra khác nhau, chi phí sản xuất khác nhau nhưng vẫn phải bán cùng một giá. Vì thế, người sản xuất nếu muốn tăng lợi nhuận thì phải giảm chi phí xuống, giảm giá trị lao động cá biệt thấp hơn giá trị lao động xã hội. Các nhà sản xuất ai cũng muốn điều này nên họ sẽ phải cạnh tranh thì mới có được cho mình những điều kiện thuận lợi.

Người sản xuất buộc phải không ngừng nâng cao tay nghề của mình và chắc chắn nếu muốn hạ thấp giá trị lao động cá biệt xuống thì tất yếu phải áp dụng khoa học, công nghệ, sử dụng máy móc thay thế sức người, sản xuất đồng bộ, hệ thống.

Mặt khác, việc các nhà sản xuất cố gắng giảm giá trị lao động cá biệt của mình xuống sẽ làm cho giá trị lao động xã hội trung bình bị đẩy xuống. Tức là giá cả của hàng hóa ngày càng thấp trong khi chất lượng được nâng cao, giá trị hàng hóa được tối ưu hết mức. Điều này một mặt có lợi cho người tiêu dùng, một mặt góp phần phát triển nhanh nền kinh tế hàng hóa. Cùng với đó, trong nền kinh tế, những người sản xuất đồng thời cũng là người tiêu dùng (mua vào các nguyên liệu sản xuất, tiêu dùng hàng ngày) nên cạnh tranh mang lại lợi ích cho cả cộng đồng.

Ảnh hưởng tiêu cực của quy luật cạnh tranh

Khi vai trò của cạnh tranh được đẩy lên quá mức, mọi người chỉ còn quan tâm đến lợi ích cá nhân, dùng mọi thủ đoạn để hạ thấp giá trị lao động cá biệt xuống và người ta gọi đó là cạnh tranh không lành mạnh. Những nhà sản xuất có thể tìm đến các hình thức vi phạm pháp luật như trốn thuế, sử dụng hàng kém chất lượng, buôn lậu, tung tin đồn thất thiệt về đối thủ… Cạnh tranh khốc liệt nhằm triệt tiêu đối thủ và độc chiếm thị trường, mặt khác làm mất đi tính chất của nền kinh tế thị trường, giảm chất lượng hàng hóa và lợi ích của các chủ thể kinh tế.

Dù thế nào thì vẫn không thể phủ định quy luật cạnh tranh rất yếu phải có. Không có cạnh tranh thì không có động lực để phát triển. Nhưng cạnh tranh phải đi cùng với đạo đức kinh doanh, không dùng các thủ đoạn cạnh tranh. Như vậy chúng tôi đã giới thiệu cho các bạn đầy đủ về quy luật cạnh tranh.

>>> Xem thêm các bài viết:

 

 

TIN LIÊN QUAN